محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
131
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
محمد بن يوسف نيز به نوبهء خود به غزو اراضى قشتاله - از ناحيهء شرقى - رفت و در ولايت جيان دست به كشتار و تاراج گشود . فرناندو مجبور شد كه براى يارى مسيحيان به سوى شرق گرايد . مدتى ميان دو طرف زدوخورد بود . سپس به عقد پيمان صلح ميان دو طرف به مدت هشت ماه ( اوايل سال 1408 م ) منتهى گرديد . چون محمد به غرناطه بازگرديد بيمار شد و پس از اندكى در سال 811 ه / 1408 م درگذشت . ناگفته نماند در ايامى كه ميان غرناطه و قشتاله نبرد بود ، غرناطه را با آراگون رقيب و خصم قشتاله روابط نزديك دوستى بود . در ماه ربيع الاول سال 808 ه / سپتامبر سال 1405 م ميان سلطان محمد بن يوسف و مارتين پادشاه آراگون و پسرش مارتين پادشاه صقليه پيمان دوستى بسته شد . از متن دقيق و همه جانبهء اين معاهده مسائلى كه ذهن مسلمانان و مسيحيان را در شبه جزيرهء اسپانيا به خود مشغول مىداشته آگاه مىشويم . از جمله آنكه ميان دو دولت ، صلح پايدار به مدت پنج سال از تاريخ عقد اين قرارداد برقرار خواهد بود . رعاياى دو طرف حق دارند براى امور بازرگانى و خريد و فروش برخوردار از ايمنى به اراضى هم آمدوشد كنند . هرگاه پادشاه آراگون يا پادشاه صقليه براى ايستادگى در برابر دشمنانشان نياز به مردان جنگى داشته باشند سلطان غرناطه چهارصد يا پانصد سوار به يارى او خواهد فرستاد و خود متكفل مخارج آنها خواهد شد و اين در صورتى است كه آن دشمن از دوستان مملكت غرناطه نباشد . پادشاه صقليه و آراگون هم متعهد مىشوند كه در چنين وضع مشابهى چهار يا پنج كشتى پر از مردان جنگى و سلاح به يارى سلطان غرناطه فرستند و هزينهء آنها را نيز خود متكفل شوند در صورتى كه آن دشمن دوست آراگون و صقليه نبوده باشد . همچنين هيچيك از دو طرف حق ندارند شورشيان طرف ديگر را به هيچ نوع مساعدت كنند . و در مورد مسائل بحرى در آن آمده است كه هريك از دو طرف به طرف ديگر اجازه مىدهد كه كشتيهايش در بنادر او لنگر بيندازند و در عين امان و آسودگى به خريد و فروش پردازند و اگر نيازى به كمك داشتند آنها را كمك كنند . همچنين كشتى يكى از دو طرف متعرض كشتى طرف ديگر نشود . كشتيهايى كه در اثر طوفان آسيب